Ulaşım; insanların, haberlerin, malların, enerji ve bilginin yararlı olarak varsayılan bir amaca yönelik belirli bir zaman içinde yer değiştirmesidir. Bu verilen tanıma göre insan söz konusu olduğunda ulaşım kelimesi yerine ‘seyahat’ veya ‘yolculuk’ kelimelerinin kullanılması daha uygun olacaktır. Ancak bazı durumlarda insanlar ve nesneler için ‘taşıma’ kelimesinin kullanılması daha anlamlı olmaktadır. Zaman ve mesafe kavramlarıyla özdeşleşen ulaşım kavramı, aynı zamanda çeşitli arazi kullanımlarını birbirine bağlayıcı ve yerleşmeleri birbirinden ayırıcı özelliklere de sahiptir.

Ulaşım, alt ve üst yapı olmak üzere iki yapıya sahiptir. Ulaşım alt yapısının en önemli öğeleri yollar ve terminal alanları; üst yapısının ise en önemli öğeleri taşıtlar ve trafiktir.

İnsanları ve eşyaları en kısa sürede, uygun maliyette ve emniyetli olarak taşımak, ulaşımın öncelikli amacıdır. Ekonomik kalkınma ve gönencin belirtisi; ulaştırma sistemlerinde gelişmiş ve modern taşıma araçlarını kullanmak ve bu araçları teknolojik gelişmelere göre güncellemektir.

Gelişmiş ülkeler ulaşım sistemlerini konforlu, hızlı, güvenli ve ucuz kılabilmek için; ulaşım politikaları oluşturmakta, bu politikaların sürdürülebilirliğini sağlamakta ve bu sistemleri çevresel, sosyal, güvenlik, politik ve ekonomik sorunlarının önemli bir parçası olarak değerlendirmektedir (Baytar 2014, s.8). Ulaşımın planlanması; özellikle gelişmekte olan kentlerde yaşayan insanların en önemli gereksinimi olan ulaşımı ekonomik, konforlu, hızlı, emniyetli olarak ve kısa sürede gerçekleştirebilme yöntemlerinin araştırılmasıdır. Ulaşım planlamasındaki amaç kent içinde ve kentler arasında ekonomik, hızlı, emniyetli, en kısa sürede ve kirlilik önleyici çevreci çözümler ile insan, eşya ve aracın hareketini sağlamaktır.

Ulaşımın kaliteli olabilmesi için müşteriye sunulan hizmetleri geliştirmek ve alt yapıları iyileştirmek gerekmektedir. Bunu sağlayabilmenin yolu ise doğru ve güvenilir bilgiden geçmektedir. Doğru ve güvenilir bilgi anlaşılır ve zamanında elde edilmiş bilgidir. Toplu ulaşım hizmetlerinde kullanılan bilgisayar yazılımları, akıllı ulaşım sistemleri ve elektronik yön ve güzergâh belirleme sistemleri ile doğru veri elde edilmekte ve bu doğru bilgi ile ölçme ve değerlendirme sağlanmaktadır.

Ayrıca kent içi toplu ulaşım hizmetlerinde yüksek hizmet kalitesini sağlamak için kurumsal ve bireysel öğrenmenin geliştirilmesi gerekmektedir. Kurumsal öğrenme, belirlenen yeni hedef ve yaklaşımların mevcut duruma uyarlanması ve bunların gelişiminin sağlanmasını ifade etmektedir. Toplu ulaşım çalışanlarına sürekli geliştirmeye dayalı eğitim yoluyla; müşterilerin dinamik ihtiyaçlarını karşılamanın, süreçleri tasarlama ve yeniden yapılandırmanın, müşterilerin memnuniyetini arttırmanın, problemleri çözmenin ve prosedürleri geliştirmenin nasıl gerçekleştirileceğinin öğretilmesi gerekmektedir.

Ulaşımı sağlayan araçların tümü olarak nitelendirilen ulaştırma kavramı, kendine has bir takım özellikler taşımaktadır. Toplumsal gelişmeye paralel olarak gelişen ulaştırma, zaman tasarrufu sağlama ve birbirlerine uzak durumda bulunan mekânları yakınlaştırma görevini üstlenmektedir. Çünkü ulaşım; kültürel, ekonomik, siyasal, sosyal ve sosyolojik gelişimin yapı taşlarından birisini oluşturmaktadır. Ayrıca bizzat kendisinin bulunduğu sahalarda ve alt yapı ve üst yapı yatırımlarında yeni iş alanları oluşturmasına bağlı olarak ekonomide canlılığı sağlamaktadır.

Ulaştırma faaliyetinin bir diğer özelliği, depolanamaması yani stoklanamamasıdır. Ulaşım hizmetlerinden yararlanılamaması konusunda, talep anında ulaşım araçlarının istenilen yer ve zamanda temin edilememesi ya da atıl kapasite oluşturulması etkili olmaktadır. Ulaştırma sektörü, diğer sektörleri yatay olarak kesmekte ve bu sektörleri hızlandırmakta veya engellemektedir. Bu nedenle, diğer sektörlerdeki gelişmeler ve bu sektörlerin ulaşım sektörü ile etkileşimleri ve ulaştırma sisteminin nasıl kurulması gerektiği, birleşimleri ve kapasitesi doğru olarak saptanmalıdır. Ayrıca sosyal, siyasal, ekonomik ve uluslararası ilişkilerin ve demografik yapının doğru analiz edilip stratejilerin buna göre belirlenmesi gerekmektedir.

Ulaşımın temel özelliklerini şu maddeler altında toplamak mümkündür
a. Coğrafik ve jeopolitik yapıya göre şekillenmektedir.
b. Meteorolojik koşullardan etkilenmektedir.
c. Kültür ve ekonomik yapıyla beraber ülkeleri şekillendirmektedir.
d. Ulaşım taşınabilir bir hizmettir.
e. Teknolojik gelişmeler ışığında yatırımlar yapılmaktadır.
f. Doğal kaynaklardan daha fazla faydalanılmasını sağlamaktadır.
g. Değer artırıcı bir etkisi bulunmaktadır.
h. Ulaşım stoklanamamaktadır.
i. Üretim maliyetlerini etkilemektedir.
j. Politik ve sosyal bütünleşmeyi sağlamaktadır.

Kategoriler: Ulaşım

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir